Jak sprawdzić ważność podpisu elektronicznego?
Ważność podpisu elektronicznego sprawdzisz, weryfikując jednocześnie integralność dokumentu oraz status certyfikatu w chwili składania podpisu. Dla pliku PDF najprościej użyć Adobe Acrobat Reader, a dla innych formatów – programu dostawcy podpisu, na przykład proCertum SmartSign. Samo wygaśnięcie certyfikatu po podpisaniu dokumentu nie unieważnia podpisu złożonego w okresie jego ważności.
Jak działa weryfikacja podpisu elektronicznego?
Walidacja podpisu potwierdza, kto podpisał dokument, czy podpis opiera się na zaufanym certyfikacie oraz czy treść pliku nie została zmieniona po podpisaniu. Nie wystarczy więc sprawdzić samej daty ważności certyfikatu. Narzędzie weryfikacyjne analizuje także integralność pliku, łańcuch certyfikacji i informacje potrzebne do ustalenia statusu podpisu.
Podstawą prawną usług zaufania w Unii Europejskiej jest rozporządzenie eIDAS, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014. W przypadku kwalifikowanego podpisu elektronicznego znaczenie ma przede wszystkim to, czy certyfikat był ważny w momencie składania podpisu. Jeżeli tak było, późniejsze wygaśnięcie certyfikatu nie przekreśla ważności wcześniej podpisanego dokumentu. Do pełnej weryfikacji w przyszłości mogą być potrzebne znacznik czasu i dane walidacyjne zapisane w pliku.
Jak sprawdzić podpis w PDF za pomocą Adobe Acrobat Reader?
Adobe Acrobat Reader pozwala sprawdzić podpisy zapisane w dokumentach PDF, zwykle w formacie PAdES. Kolejne czynności wyglądają następująco:
- Otwórz podpisany dokument PDF w Adobe Acrobat Reader.
- Kliknij graficzne pole podpisu, czyli widoczną sygnaturę lub faksymile.
- Wybierz opcję Właściwości podpisu.
- Sprawdź komunikat dotyczący poprawności podpisu i integralności dokumentu.
- Wybierz Pokaż certyfikat autora podpisu, aby zobaczyć dane podpisującego, wystawcę certyfikatu i okres jego ważności.
Jeżeli podpisu nie widać na stronie dokumentu, otwórz panel podpisów. Następnie wybierz konkretny podpis i przejdź do szczegółów podpisu oraz szczegółów zatwierdzania. W tym miejscu sprawdzisz, czy dokument został zmieniony po złożeniu podpisu i czy aplikacja może potwierdzić certyfikat.
Wynik wyświetlany przez Adobe Reader jest przydatny przy codziennej kontroli faktury, umowy lub pisma. Jeśli dokument ma być dowodem w postępowaniu sądowym albo administracyjnym, lepiej zapisać szczegółowy raport z walidacji lub skorzystać z kwalifikowanej usługi walidacji.
Jak sprawdzić podpis w proCertum SmartSign lub walidatorze online?
Specjalistyczne programy dostawców usług zaufania są przydatne przy plikach innych niż PDF, między innymi XAdES, CAdES i ASiC. Mogą też wygenerować bardziej szczegółowy raport. W proCertum SmartSign wykonaj następujące kroki:
- Pobierz i zainstaluj proCertum SmartSign z oficjalnego źródła dostawcy.
- Uruchom program i wybierz moduł Weryfikowanie.
- Dodaj podpisany plik albo przeciągnij go do obszaru aplikacji.
- Kliknij Weryfikuj i poczekaj na zakończenie analizy.
- Odczytaj informacje o podpisującym, certyfikacie, integralności pliku i wyniku walidacji.
W walidatorze internetowym procedura zwykle polega na wybraniu pliku z dysku, przesłaniu go do usługi i odczytaniu statusu. Przed użyciem narzędzia sprawdź, czy dostawca deklaruje zgodność z eIDAS i właściwymi standardami ETSI oraz czy aplikacja korzysta z aktualnych list zaufania TSL. Ma to znaczenie zwłaszcza przy podpisach zagranicznych.
Jeżeli potrzebujesz formalnego potwierdzenia wykonania walidacji, zapisz raport lub Elektroniczne Poświadczenie Weryfikacji, czyli EPW, o ile usługa je udostępnia. Taki dokument może zawierać wynik sprawdzenia, datę walidacji i identyfikator pozwalający odtworzyć wynik z określonego momentu. Zwykły komunikat programu nie zawsze jest kwalifikowanym raportem walidacyjnym, dlatego przy sprawie spornej trzeba sprawdzić zakres usługi.
Co oznaczają wyniki walidacji?
Najczęściej spotkasz trzy główne statusy. Ich znaczenie zależy także od przyczyny wskazanej w szczegółach raportu:
| Status | Znaczenie | Zalecane działanie |
|---|---|---|
| TOTAL PASS | Weryfikacja przebiegła pozytywnie. Certyfikat i podpis zostały zaakceptowane, a integralność podpisanej treści potwierdzona. | Możesz uznać wynik za pozytywny. Sprawdź jeszcze, czy raport potwierdza kwalifikowany charakter podpisu, jeśli jest to wymagane. |
| INDETERMINATE | Aplikacja nie może jednoznacznie potwierdzić ani odrzucić ważności podpisu. Przyczyną może być brak znacznika czasu, danych walidacyjnych, dostępu do list zaufania albo problem z łańcuchem certyfikacji. | Odczytaj przyczynę statusu, ponów weryfikację i uzupełnij brakujące dane. Przy istotnej sprawie skorzystaj z profesjonalnej walidacji. |
| TOTAL FAIL | Weryfikacja zakończyła się negatywnie. Dokument mógł zostać zmieniony, certyfikat mógł być nieważny w chwili podpisu albo podpis ma nieobsługiwany lub uszkodzony format. | Nie traktuj podpisu jako potwierdzonego. Sprawdź oryginalny plik i poproś nadawcę o ponowne przesłanie dokumentu lub wyjaśnienie wyniku. |
Przy statusie INDETERMINATE szczególnie ważny jest konkretny kod przyczyny. Na przykład brak certyfikatu podpisującego albo brak podpisanych danych może wynikać z przesłania niepełnego zestawu plików. Z kolei komunikaty dotyczące naruszenia algorytmu kryptograficznego lub łańcucha certyfikacji mogą wymagać analizy specjalisty.
O czym trzeba pamiętać?
Weryfikacja będzie wiarygodna tylko wtedy, gdy analizujesz oryginalny plik elektroniczny i komplet danych związanych z podpisem. Najczęstsze nieporozumienia dotyczą wydruków oraz daty wygaśnięcia certyfikatu:
- Wydruk nie zachowuje elektronicznego podpisu – jest papierową wizualizacją treści, a nie oryginalnym dokumentem elektronicznym. Nie można na jego podstawie sprawdzić integralności pliku ani autentyczności podpisu.
- Wygaśnięcie certyfikatu po podpisaniu dokumentu nie unieważnia automatycznie podpisu złożonego, gdy certyfikat był ważny.
- Zmiana podpisanej treści po złożeniu podpisu może spowodować wynik negatywny, nawet jeśli sam certyfikat nadal jest ważny.
- Przy podpisach zagranicznych sprawdź wystawcę certyfikatu na właściwych listach zaufania TSL.
- W sprawie sądowej, przetargowej lub administracyjnej zachowaj oryginalny plik oraz raport walidacji z datą wykonania.
Najprostsza zasada jest taka: PDF sprawdź w Adobe Acrobat Reader, inne formaty w narzędziu obsługującym dany standard, a wynik INDETERMINATE traktuj jako sygnał do dalszej analizy, nie jako potwierdzenie ważności. Decydujące są integralność dokumentu i status certyfikatu w chwili złożenia podpisu.
