Ryczałt energetyczny – co to jest i komu przysługuje?

Ryczałt energetyczny to comiesięczny dodatek do emerytury lub renty dla określonych grup osób, między innymi kombatantów, osób represjonowanych i żołnierzy przymusowo zatrudnianych. Od 1 marca 2025 r. wynosi 312,71 zł miesięcznie. Świadczenie nie zależy od dochodu i nie przysługuje wszystkim emerytom.

Czym jest ryczałt energetyczny i ile wynosi?

Ryczałt energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przeznaczonym na częściowe pokrycie kosztów energii w gospodarstwie domowym. Wypłaca się go jako dodatek do emerytury lub renty, zwykle razem z głównym świadczeniem przez ZUS albo KRUS.

Od 1 marca 2025 r. ryczałt energetyczny wynosi 312,71 zł miesięcznie. Kwota jest waloryzowana raz w roku. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ogłasza nową stawkę w komunikacie publikowanym w „Monitorze Polskim”. Obowiązuje ona od 1 marca danego roku.

Ryczałt energetyczny nie jest tym samym co bon energetyczny. Ryczałt wynika przede wszystkim ze szczególnego statusu osoby uprawnionej, natomiast bon energetyczny był odrębną formą wsparcia dla gospodarstw domowych, z własnymi zasadami i kryteriami.

Najważniejsze informacje o świadczeniu:

• Kwota – 312,71 zł miesięcznie od 1 marca 2025 r.
• Kryterium dochodowe – przepisy nie uzależniają prawa do ryczałtu od wysokości dochodów.
• Wypłata – razem z emeryturą lub rentą.
• Liczba świadczeń – przy zbiegu kilku emerytur lub rent przysługuje jeden ryczałt energetyczny.

Komu przysługuje ryczałt energetyczny?

Prawo do dodatku mają osoby należące do grup wskazanych w przepisach, w szczególności w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Sam fakt pobierania emerytury lub renty nie wystarcza.

W przypadku wdów i wdowców nie chodzi o automatyczne „dziedziczenie” pieniędzy po zmarłym. Uprawnienie wynika z odrębnych przepisów i wymaga potwierdzenia statusu członka rodziny oraz spełnienia warunku pobierania emerytury lub renty.

Jak złożyć wniosek o ryczałt energetyczny?

Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie. Osoba uprawniona powinna złożyć formularz ZUS-ERK wraz z dokumentami potwierdzającymi status. Wniosek można złożyć w placówce ZUS albo przesłać pocztą. Rolnicy pobierający świadczenie z KRUS powinni ustalić właściwy tryb w jednostce KRUS.

Procedura obejmuje następujące czynności:

• Pobierz formularz ZUS-ERK w placówce ZUS albo ze strony internetowej Zakładu.
• Przygotuj dokument potwierdzający status kombatanta, osoby represjonowanej, inwalidy wojennego lub innej grupy uprawnionej.
• Dołącz wymagane zaświadczenia dotyczące przymusowego zatrudnienia albo pokrewieństwa z osobą uprawnioną, jeśli dotyczy to Twojej sytuacji.
• Złóż kompletny wniosek osobiście, przez pełnomocnika lub pocztą w odpowiedniej placówce ZUS.
• Poczekaj na decyzję organu rentowego. ZUS co do zasady rozpatruje kompletny wniosek w ciągu 30 dni.

Wniosek można złożyć w każdym czasie, ponieważ przepisy nie przewidują naboru ograniczonego konkretnym terminem. Wypłata dodatku następuje po przyznaniu prawa do świadczenia i jest realizowana razem z emeryturą lub rentą.

Jakie dokumenty trzeba dołączyć?

Rodzaj załączników zależy od podstawy, z której wynika uprawnienie. Najczęściej potrzebne są:

• decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzająca okresy działalności kombatanckiej lub represji,
• decyzja tego urzędu potwierdzająca uprawnienia wdowy albo wdowca po kombatancie lub innej osobie uprawnionej,
• zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień albo właściwego organu wojskowego o okresie i rodzaju przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej,
• dokumenty potwierdzające status członka rodziny po osobie uprawnionej, gdy o świadczenie ubiega się wdowa lub wdowiec.

Brak dokumentu potwierdzającego szczególny status może uniemożliwić przyznanie dodatku. Jeżeli nie masz pewności, który załącznik jest właściwy, przed złożeniem wniosku skonsultuj sprawę z ZUS, KRUS albo Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Najważniejszy warunek jest jeden: trzeba udokumentować przynależność do ustawowo określonej grupy uprawnionych. Dochód ani sam wiek emerytalny nie tworzą prawa do ryczałtu energetycznego.