Gospodarka
Jak złożyć wniosek o zasiłek macierzyński?
Wniosek o zasiłek macierzyński składa się do ZUS, najwygodniej elektronicznie przez eZUS (dawniej PUE ZUS). Potrzebujesz formularza ZAM, dokumentów zależnych od Twojego statusu ora…
b3system
Gospodarka
b3system Publikacja:
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AI.
Zasiłek chorobowy to świadczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla osoby objętej ubezpieczeniem chorobowym, która czasowo nie może pracować. Pracownik nie otrzymuje go jednak od pierwszego dnia absencji. Najpierw przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę, a dopiero później zasiłek wypłacany przez ZUS albo płatnika zasiłków.
Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy dotyczą tej samej niezdolności do pracy, ale są odrębnymi świadczeniami. Pierwsze z nich wynika z art. 92 Kodeksu pracy i obciąża pracodawcę. Drugie jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego finansowanym z FUS.
W przypadku pracownika przejście z jednego świadczenia na drugie następuje co do zasady automatycznie, jeżeli niezdolność do pracy trwa nadal i została prawidłowo udokumentowana. Limit wynagrodzenia chorobowego liczy się w roku kalendarzowym. Obejmuje wszystkie zwolnienia w tym roku, także wtedy, gdy pracownik zmienił pracodawcę. Informację o wykorzystanych dniach powinno zawierać świadectwo pracy.
| Świadczenie | Kto finansuje? | Jak długo przysługuje? | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Wynagrodzenie chorobowe | Pracodawca z własnych środków | Do 33 dni w roku, a po ukończeniu 50 lat do 14 dni | Art. 92 Kodeksu pracy |
| Zasiłek chorobowy | Fundusz Ubezpieczeń Społecznych | Od 34. dnia, a po ukończeniu 50 lat od 15. dnia niezdolności do pracy | Ustawa zasiłkowa |
| Zasiłek wypłacany przez płatnika zasiłków | Fundusz Ubezpieczeń Społecznych | Na zasadach właściwych dla zasiłku | Ustawa zasiłkowa |
Pracownik, który ukończył 50 lat, korzysta z limitu 14 dni od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym obchodził 50. urodziny. Przykładowo, jeśli urodziny przypadały w 2025 roku, krótszy limit stosuje się od 1 stycznia 2026 roku.
Techniczna wypłata zależy od liczby osób zgłoszonych przez płatnika do ubezpieczenia chorobowego według stanu na 30 listopada poprzedniego roku. Firma zgłaszająca powyżej 20 ubezpieczonych może wypłacać zasiłki jako płatnik zasiłków. W mniejszych zakładach świadczenie wypłaca bezpośrednio ZUS.
Nie oznacza to, że większy pracodawca finansuje zasiłek z własnego budżetu. Jego rola polega na przekazaniu świadczenia w imieniu systemu ubezpieczeń społecznych. Wynagrodzenie chorobowe jest natomiast rzeczywistym kosztem pracodawcy.
Prawo do świadczenia wynika z podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Ubezpieczenie jest obowiązkowe między innymi dla pracowników, ale w przypadku niektórych innych form aktywności trzeba przystąpić do niego dobrowolnie i opłacać składkę.
Do osób, które mogą nabyć prawo do zasiłku, należą:
Samo zgłoszenie do ubezpieczenia nie zawsze wystarcza. Co do zasady trzeba jeszcze przejść okres wyczekiwania, czyli minimalny czas podlegania ubezpieczeniu przed uzyskaniem prawa do świadczenia. Przy ubezpieczeniu obowiązkowym wynosi on 30 dni, a przy dobrowolnym 90 dni.
Okres wyczekiwania można traktować jak wymagany staż ubezpieczeniowy. Dlatego osoba, która dopiero rozpoczęła ubezpieczenie, nie zawsze otrzyma świadczenie za pierwsze dni choroby.
Przepisy przewidują wyjątki, między innymi w razie wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz w niektórych sytuacjach związanych z wcześniejszym ubezpieczeniem. Ocena konkretnego przypadku może wymagać sprawdzenia ciągłości ubezpieczenia i dokumentów.
Podstawą wymiaru jest zwykle przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Od tej kwoty odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, czyli 13,71%. Jeżeli ubezpieczenie trwało krócej niż rok, bierze się pod uwagę odpowiednio krótszy okres.
Za jeden dzień świadczenia przyjmuje się 1/30 podstawy wymiaru, a następnie stosuje właściwy procent. Przy niepełnym miesiącu wypłata zależy więc od liczby dni kalendarzowych objętych prawem do zasiłku.
| Przyczyna niezdolności do pracy | Wysokość świadczenia | Uwagi |
|---|---|---|
| Zwykła choroba | 80% podstawy | Stawka stosowana w typowej niezdolności do pracy |
| Pobyt w szpitalu | 70% podstawy | Jeżeli nie zachodzi szczególny przypadek uprawniający do 100% |
| Ciąża | 100% podstawy | Dotyczy niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100% podstawy | Wymaga właściwego ustalenia okoliczności zdarzenia |
| Wypadek przy pracy lub choroba zawodowa | 100% podstawy zasiłku | Ta zasada dotyczy zasiłku, nie wynagrodzenia chorobowego |
Przykładowo, przy podstawie wymiaru wynoszącej 5000 zł miesięczna kwota przy stawce 80% wynosi 4000 zł przed uwzględnieniem zasad dotyczących liczby dni i rozliczeń. Przy stawce 100% byłoby to 5000 zł, a przy stawce 70% – 3500 zł.
Procedura zaczyna się od potwierdzenia niezdolności do pracy przez lekarza. Najważniejsze czynności wyglądają następująco:
e-ZLA nie zawsze zastępuje wszystkie formalności. Do wypłaty mogą być potrzebne informacje o ubezpieczeniu, ciąży, hospitalizacji albo ustaniu zatrudnienia. Brak dokumentu lub błąd w formularzu może opóźnić wypłatę.
ZUS powinien wypłacić świadczenie w terminie do 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do zasiłku. Termin nie musi więc biec od dnia wystawienia e-ZLA, jeżeli dokumentacja jest niepełna albo wymaga uzupełnienia.
Standardowy okres zasiłkowy wynosi 182 dni. W przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży albo spowodowanej gruźlicą może wynosić 270 dni. Do okresu zasiłkowego wlicza się kolejne okresy niezdolności, jeżeli przepisy nakazują traktować je jako jeden okres zasiłkowy.
Po wyczerpaniu tego limitu nie można automatycznie kontynuować zasiłku. Jeżeli dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy, można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Jest to odrębne świadczenie wymagające osobnego postępowania.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za początkowy okres absencji, a zasiłek chorobowy pochodzi z FUS. O tym, kto technicznie przekazuje pieniądze, decyduje głównie liczba ubezpieczonych zgłoszonych przez płatnika. Kompletne dokumenty, prawidłowe e-ZLA i sprawdzenie okresu wyczekiwania ograniczają ryzyko opóźnienia wypłaty.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie indywidualnego prawa do świadczenia należy sprawdzić aktualne przepisy lub skontaktować się z ZUS.
To miejsce dla tych, którzy łączą świat biznesu z technologią i chcą poruszać się pewnie po cyfrowej rzeczywistości. Nasz doświadczony zespół dzieli się rzetelną wiedzą o internecie, komputerach i sprawdzonych rozwiązaniach, które ułatwiają pracę i rozwój.
Czytaj dalej w tym dziale
Gospodarka
Jak złożyć wniosek o zasiłek macierzyński?
Wniosek o zasiłek macierzyński składa się do ZUS, najwygodniej elektronicznie przez eZUS (dawniej PUE ZUS). Potrzebujesz formularza ZAM, dokumentów zależnych od Twojego statusu ora…
b3system
Gospodarka
Jak poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu na L4?
Zmianę faktycznego miejsca pobytu podczas L4 trzeba zgłosić do ZUS i pracodawcy w ciągu 3 dni od przeprowadzki. Najwygodniej zrobić to przez PUE ZUS, korzystając z formularza POG,…
b3system
Gospodarka
Jak wypełnić formularz ZUS ZUA?
Formularz ZUS ZUA służy do zgłoszenia osoby do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Należy go złożyć w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń. Jeżeli osoba…
b3system
Gospodarka
Jak wypełnić deklarację ZUS RCA?
ZUS RCA to imienny raport o należnych składkach za konkretną osobę. Nie składa się go samodzielnie – dołącza się go do deklaracji zbiorczej ZUS DRA. Aby wypełnić formularz poprawni…
b3system