Zasiłek pogrzebowy – komu przysługuje i jak go uzyskać?

Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. Otrzymuje go osoba lub podmiot, który pokrył koszty pogrzebu osoby spełniającej warunki ustawowe. Członek rodziny dostaje pełny ryczałt, a osoba spoza rodziny lub instytucja – zwrot udokumentowanych wydatków do wysokości 7000 zł.

Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?

Świadczenie może otrzymać osoba albo instytucja, która poniosła koszty pogrzebu. Zasiłek wypłaca najczęściej Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli zmarły był między innymi ubezpieczony w ZUS, pobierał emeryturę lub rentę, spełniał warunki do ich uzyskania albo zmarł w czasie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu ubezpieczenia.

Do osób uprawnionych mogą należeć:

• małżonek, także pozostający w separacji orzeczonej przez sąd
• dzieci własne, przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie
• rodzice, rodzice adopcyjni, ojczym i macocha
• rodzeństwo, dziadkowie i wnuki
• osoby, nad którymi zmarły sprawował opiekę prawną
• osoba spoza rodziny, na przykład partner, sąsiad albo znajomy
• pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat lub osoba prawna kościoła albo związku wyznaniowego

Sama relacja ze zmarłym nie wystarcza. Wnioskodawca musi wykazać, że pokrył całość albo część kosztów pogrzebu.

Osoba spoza rodziny lub instytucja nie otrzyma automatycznie całej kwoty. ZUS zwraca tylko wydatki wykazane rachunkami i fakturami, nie więcej jednak niż 7000 zł. Do kosztów mogą należeć między innymi usługi zakładu pogrzebowego, trumna lub urna, transport zwłok, opłaty cmentarne oraz udokumentowane koszty ceremonii. Wydatki niezwiązane bezpośrednio z pochówkiem mogą nie zostać uwzględnione.

Jeżeli za pogrzeb zapłaciło kilka osób lub podmiotów, zasiłek dzieli się proporcjonalnie do poniesionych wydatków. Każdy płatnik powinien złożyć własny wniosek i przedstawić dokumenty potwierdzające jego udział w kosztach.

Jak uzyskać zasiłek pogrzebowy?

Procedura w ZUS obejmuje kilka czynności:

1. Zbierz rachunki i faktury potwierdzające wydatki związane z pogrzebem.
2. Wypełnij wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego na formularzu ZUS Z-12.
3. Dołącz akt zgonu oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, jeśli jesteś członkiem rodziny.
4. Złóż dokumenty w ZUS osobiście, pocztą, elektronicznie przez PUE/eZUS albo za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego.
5. Wskaż rachunek bankowy do wypłaty albo adres, na który ZUS ma przekazać świadczenie.

Najszybszą metodą jest złożenie wniosku elektronicznie przez PUE/eZUS. Zakład pogrzebowy może również otrzymać upoważnienie do złożenia dokumentów oraz odbioru całości lub części zasiłku. W takim przypadku odpowiednia dyspozycja powinna znaleźć się we wniosku.

Przed wysłaniem dokumentów sprawdź, czy masz przygotowane:

• wypełniony formularz ZUS Z-12
• akt zgonu albo dane potrzebne ZUS do pobrania tego dokumentu z rejestru
• oryginały rachunków i faktur dotyczących pogrzebu
• dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo, na przykład odpis aktu urodzenia albo małżeństwa
• zaświadczenie płatnika składek, jeżeli jest wymagane do potwierdzenia ubezpieczenia
• dokument tożsamości przy składaniu wniosku osobiście
• numer rachunku bankowego, jeśli chcesz otrzymać przelew

Jeżeli oryginały rachunków znajdują się w banku, można dołączyć ich kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem. W niektórych przypadkach ZUS może sam pobrać akty stanu cywilnego, jeżeli wnioskodawca poda dane identyfikacyjne. Dokumenty zagraniczne trzeba co do zasady dostarczyć samodzielnie.

Jakie wydatki trzeba udokumentować?

Dokumentacja kosztów jest szczególnie ważna, gdy o świadczenie występuje osoba spoza rodziny albo instytucja. Rachunki powinny wskazywać, czego dotyczył wydatek i kto go poniósł. Mogą obejmować między innymi trumnę lub urnę, transport, usługi pogrzebowe, miejsce na cmentarzu oraz opłaty związane z ceremonią.

W przypadku członka rodziny rachunki nie decydują o wysokości ryczałtu. Pełne 7000 zł przysługuje niezależnie od tego, czy pogrzeb kosztował mniej, czy więcej. Dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów nadal mogą być potrzebne, zwłaszcza gdy za pogrzeb płaciło kilka osób.

Ile czasu jest na złożenie wniosku?

Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Po tym terminie prawo do zasiłku co do zasady wygasa.

Wyjątkowo termin może zostać liczony od dnia pogrzebu. Dotyczy to sytuacji, gdy wcześniejsze złożenie wniosku było niemożliwe z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, na przykład z powodu późniejszego odnalezienia zwłok albo identyfikacji zmarłego. Do dokumentów trzeba wtedy dołączyć potwierdzenie przyczyny opóźnienia, na przykład zaświadczenie Policji lub prokuratury albo inny dokument urzędowy.

Nie warto odkładać formalności do końca terminu, ponieważ brak dokumentu może spowodować konieczność uzupełnienia wniosku.

Kiedy ZUS wypłaca świadczenie?

ZUS wypłaca zasiłek w ciągu 14 dni kalendarzowych od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji lub wypłaty, na przykład od dostarczenia kompletnej dokumentacji. Pieniądze mogą trafić na rachunek bankowy wskazany we wniosku albo zostać przekazane na podany adres.

Zasiłek pogrzebowy jest zwolniony z podatku dochodowego, dlatego nie trzeba wykazywać go w rocznym zeznaniu PIT. Od 1 marca kwota świadczenia może podlegać waloryzacji, jeżeli spełniony zostanie ustawowy warunek dotyczący inflacji w poprzednim roku. Wysokość 7000 zł dotyczy zasad obowiązujących od 1 stycznia 2026 r.

Jeżeli ZUS wyda decyzję odmowną, można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Termin na odwołanie wynosi miesiąc od doręczenia decyzji, a postępowanie w tej sprawie jest bezpłatne.