Drugi próg podatkowy – 120 tys. brutto czy netto?

120 tys. zł w kontekście drugiego progu podatkowego nie oznacza ani wynagrodzenia brutto z umowy, ani kwoty netto otrzymanej na konto. Chodzi o dochód, czyli przychód pomniejszony między innymi o koszty uzyskania przychodu i składki społeczne.

Drugi próg podatkowy – 120 tys. brutto czy netto?

Limit 120 000 zł dotyczy podstawy opodatkowania na skali PIT. Do tej kwoty dochód jest objęty stawką 12%, a od nadwyżki ponad 120 000 zł obowiązuje stawka 32%. Nie można więc utożsamiać limitu z pensją brutto wskazaną w umowie ani z roczną kwotą netto.

Dokładne ustalenie momentu przekroczenia progu zależy od źródła dochodu, kosztów uzyskania przychodu, składek społecznych, ulg oraz innych odliczeń. Z tego powodu nie istnieje jedna uniwersalna kwota wynagrodzenia netto, po której każdy podatnik przekroczy próg.

Co składa się na dochód do progu?

W uproszczeniu dochód powstaje po pomniejszeniu przychodu o koszty uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Przy umowie o pracę punktem wyjścia jest wynagrodzenie brutto, ale nie jest ono jeszcze kwotą, która decyduje o zastosowaniu stawki 32%.

Na wysokość dochodu wpływają między innymi:

• Składki społeczne ZUS finansowane przez podatnika.
• Koszty uzyskania przychodu, na przykład standardowe koszty pracownicze.
• Zmienne składniki wynagrodzenia, takie jak premie i nagrody.
• Odliczenia związane z wybraną ulgą lub wpłatą na IKZE.

Przy kilku źródłach dochodu trzeba brać pod uwagę ich łączny wpływ na roczną podstawę opodatkowania. Dwóch pracodawców może naliczać zaliczki tylko od wynagrodzenia wypłacanego przez siebie, dlatego ostateczne przekroczenie progu może zostać rozliczone dopiero w zeznaniu rocznym.

Czy 32% dotyczy całego dochodu?

Nie. Stawka 32% obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad 120 000 zł dochodu. Pierwsza część dochodu pozostaje rozliczana według zasad pierwszego przedziału skali. W uproszczeniu podatek od dochodu przekraczającego limit oblicza się jako 10 800 zł oraz 32% nadwyżki ponad 120 000 zł, przed uwzględnieniem kwoty wolnej i innych odliczeń.

Przykład: przy dochodzie wynoszącym 121 000 zł tylko 1 000 zł znajduje się w drugim przedziale. Od tej kwoty podatek według stawki 32% wynosi 320 zł. Nie oznacza to, że całe 121 000 zł zostaje objęte wyższą stawką.

Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł. Wpływa ona na wysokość należnego podatku, ale nie przesuwa samego limitu drugiego progu, który wynosi 120 000 zł podstawy opodatkowania.

120 000 zł – dochód rozliczany w pierwszym przedziale skali.
Nadwyżka ponad 120 000 zł – część objęta stawką 32%.

Przy dochodzie 130 000 zł nadwyżka wynosi 10 000 zł, więc 32% dotyczy właśnie tej kwoty. Efektywne opodatkowanie całego dochodu jest niższe niż 32%, ponieważ większość podstawy nadal pozostaje w pierwszym przedziale.

Czy warto unikać drugiego progu?

Rezygnowanie z podwyżki, premii albo dodatkowego zlecenia tylko dlatego, że dochód przekroczy 120 000 zł, zwykle nie ma sensu. Każda dodatkowa złotówka dochodu nadal zwiększa kwotę pozostającą podatnikowi, choć część nadwyżki jest opodatkowana wyższą stawką.

Inaczej mówiąc, przekroczenie progu oznacza wyższy podatek od dodatkowej części dochodu, a nie spadek całkowitego wynagrodzenia. Może natomiast zmienić wysokość miesięcznej wypłaty netto, szczególnie po wypłacie premii lub przy kilku źródłach dochodu.

Legalne sposoby ograniczenia podatku mogą obejmować:

• Wspólne rozliczenie z małżonkiem – przy dużej różnicy dochodów podstawa jest dzielona według zasad właściwych dla wspólnego rozliczenia, co może ograniczyć zastosowanie stawki 32%.
• Ulgi podatkowe – na przykład ulga na dzieci może pomniejszyć podatek, jeśli podatnik spełnia ustawowe warunki.
• Wpłaty na IKZE – w granicach ustawowego limitu mogą pomniejszyć dochód podlegający opodatkowaniu.
• Koszty uzyskania przychodu – przedsiębiorca może uwzględnić rzeczywiste, prawidłowo udokumentowane koszty związane z działalnością.

Wspólne rozliczenie nie jest dostępne w każdej sytuacji. Znaczenie mają między innymi forma opodatkowania działalności, status małżonków i spełnienie warunków ustawowych. Przedsiębiorca może też rozważać podatek liniowy, którego stawka wynosi 19%, albo ryczałt, ale każda z tych form ma inne zasady, ograniczenia i konsekwencje dotyczące ulg oraz kosztów.

Najważniejszy wniosek

Drugi próg podatkowy liczy się od dochodu, a nie od kwoty netto ani prostego wynagrodzenia brutto z umowy. Po przekroczeniu 120 000 zł stawka 32% obejmuje tylko nadwyżkę. Dlatego wyższych zarobków nie należy odrzucać z obawy przed progiem – dodatkowy dochód nadal oznacza więcej pieniędzy, a podatek można w określonych przypadkach ograniczyć dzięki legalnym ulgom i wspólnemu rozliczeniu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku kilku źródeł dochodu, działalności gospodarczej lub nietypowych ulg sposób rozliczenia warto skonsultować z doradcą podatkowym.