Jak złożyć wniosek o zasiłek macierzyński?

Wniosek o zasiłek macierzyński składa się do ZUS, najwygodniej elektronicznie przez eZUS (dawniej PUE ZUS). Potrzebujesz formularza ZAM, dokumentów zależnych od Twojego statusu oraz potwierdzenia prawa do świadczenia. Jeżeli chcesz otrzymywać uśrednione 80% podstawy przez cały okres, złóż wniosek w ciągu 21 dni od porodu.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

Pracownik przekazuje dokumenty za pośrednictwem pracodawcy, jeżeli to pracodawca wypłaca zasiłki. W pozostałych przypadkach dokumenty trafiają bezpośrednio do ZUS. Osoba prowadząca działalność gospodarczą składa je samodzielnie do ZUS.

1. Pobierz z oficjalnej strony ZUS formularz ZAM – Wniosek o zasiłek macierzyński albo otwórz go na swoim koncie eZUS.
2. Zapisz plik na komputerze przed rozpoczęciem edycji. Nie pracuj na dokumencie otwartym wyłącznie w przeglądarce internetowej.
3. Wypełnij formularz w programie Adobe Reader lub Adobe Acrobat. Sprawdź dane osobowe, okres, za który wnioskujesz o świadczenie, oraz sposób przekazu pieniędzy.
4. Dołącz wymagane dokumenty właściwe dla Twojej sytuacji, a następnie podpisz i wyślij komplet przez eZUS.
5. Zachowaj potwierdzenie wysłania. Przy składaniu papierowym wyślij dokumenty pocztą albo złóż je w placówce ZUS.

Uwaga techniczna: formularzy ZUS nie należy wypełniać bezpośrednio w Chrome, Edge, Safari ani innej przeglądarce. Dane mogą nie zapisać się prawidłowo, a dokument może nie przejść walidacji. Do edycji pliku użyj Adobe Reader lub Adobe Acrobat.

Jakie dokumenty dołączyć?

Podstawą jest formularz ZAM. Pozostałe dokumenty zależą przede wszystkim od tego, czy jesteś pracownikiem, czy prowadzisz działalność gospodarczą.

W zależności od sytuacji ZUS może wymagać także:

• zaświadczenia lekarskiego z przewidywaną datą porodu, gdy świadczenie ma być wypłacane jeszcze przed porodem,
• oświadczenia dotyczącego korzystania z zasiłku przez drugiego rodzica,
• dokumentów związanych z przyjęciem dziecka na wychowanie, śmiercią matki, jej pobytem w szpitalu albo inną szczególną sytuacją,
• dodatkowych informacji potrzebnych do ustalenia okresu i wysokości świadczenia.

Pracownik powinien ustalić z pracodawcą, kto przekazuje dokumenty do ZUS. Przedsiębiorca składa je bezpośrednio, a formularz Z-3b służy do przekazania danych płatnika składek potrzebnych do wyliczenia świadczenia.

Dlaczego termin 21 dni ma znaczenie?

Jeżeli złożysz wniosek o wypłatę zasiłku za cały przysługujący okres w ciągu 21 dni od porodu, możesz otrzymywać świadczenie w uśrednionej wysokości 80% podstawy wymiaru przez cały ten okres. Termin dotyczy wyboru tego sposobu rozliczenia, dlatego nie warto czekać z dokumentami do końca.

Po przekroczeniu 21 dni zastosowanie może mieć wariant, w którym wysokość świadczenia zmienia się w trakcie pobierania:

• 100% podstawy wymiaru za pierwszą część okresu odpowiadającą urlopowi macierzyńskiemu,
• 60% podstawy wymiaru za kolejną część okresu odpowiadającą urlopowi rodzicielskiemu,
• inne wyliczenie, jeżeli od początku wnioskujesz tylko o część świadczenia.

Dokładny sposób rozliczenia zależy od zakresu wniosku i Twojej sytuacji ubezpieczeniowej. W razie wątpliwości dotyczących wyboru wariantu skontaktuj się z ZUS przed wysłaniem dokumentów. Samo roszczenie o wypłatę świadczenia może przedawnić się po upływie 6 miesięcy od końca okresu, za który zasiłek był należny, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Lista kontrolna przed wysłaniem

Przed przekazaniem dokumentów sprawdź:

• czy wybrałeś właściwy formularz ZAM,
• czy plik został zapisany na komputerze i wypełniony w Adobe Reader lub Adobe Acrobat,
• czy dołączyłeś akt urodzenia albo inny dokument wymagany w Twojej sytuacji,
• czy pracodawca przygotował Z-3 albo przedsiębiorca uzupełnił Z-3b,
• czy wskazałeś sposób przekazania świadczenia i zachowałeś potwierdzenie wysyłki,
• czy wniosek o wariant 80% został złożony w ciągu 21 dni od porodu.

Najkrótsza droga prowadzi przez eZUS, ale dokumenty możesz także złożyć papierowo w placówce ZUS lub wysłać pocztą. Najważniejsze są właściwy formularz, komplet załączników i zachowanie terminu.

Artykuł nie stanowi porady prawnej ani urzędowej. Przepisy i formularze mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualne informacje na stronie ZUS.